ट्राफिक प्रहरीको सक्रियता बढ्यो  

सडक देखि होटलसम्म निगरानी

हिमा उपाध्याय

सुर्खेत, ३ जेठ ।

जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले आफ्नो सक्रियता बढाएको छ । पछिल्लो समय ट्राफिक प्रहरीले सडकदेखि होटल सम्म आफ्नो निगरानी बढाएको हो । ट्राफिक नियम उलंघन गर्ने सवारी साधन चलाउनेदेखि सा“झ अवेर सम्म होटल रेष्टुरा“मा बसेर मादकपदार्थ प्रयोग गर्ने चालकहरु ट्राफिक प्रहरीको निगरानीमा पर्ने गरेका छन् ।

जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय सुर्खेतका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक कृष्णप्रसाद सापकोटाले दैनिक जसो फरक फरक स्थानमा सवारी चेकचा“ज गरिएको बताए । ‘सा“झ हामी मापसे चेक जा“च गर्छौ । होटल, रेष्टुरेन्टमा मादकपदार्थ सेवन गरेकालाई हामी निगरानी गछौं ।’ उनले भने ‘हामीलाई देखेपछि मादकपदार्थ प्रयोग गर्नेहरु पनि समयमै घर फर्किन्छन् ।’

सा“झ अवेर सम्म होटलमा बसी मादक पदार्थ सेवन गर्ने र आफै सवारी साधन चलाएर फर्किने सवारी चालकहरु सजक भएको बताईएको छ । मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी साधन चलाएको पाईएमा पहिलो पटक न्यूनतम जरिवाना गरी सम्झाउने, ट्राफिक प्रहरीलाईनै धम्काएमा उसैलाई प्रहरीको सहयोगमा नियन्त्रण लिई कार्वँहि सम्म गर्न सकिने बतँईएको छ ।

सामान्य नागरिकदेखि आफ्नै प्रहरी कर्मचारीहरु समेत कार्वाहिमा पर्ने गरेका छन् । ट्राफिक प्रहरी प्रमुख सापकोटाले भने ‘नियम उलंघन गरी जसले ठुला–ठुला कुरा गर्छ उसैबाट म धेरै जरिवाना लिन्छु’ उनले भने ‘म काममा विश्वास गर्छु । इमान्दारीतापूर्वक मैले आफ्नो जिम्मेवारी निर्वाह गरेको छु ।’ नियम उलंघन गर्ने प्रहरीकै एक हवलदारले धेरै ठाउ“बाट फोन गराएपछि एक हजार जरिवाना गराएको प्रहरी निरिक्षक सापकोटाले जानकारी दिए ।

ट्राफिक नियम उलंघन गरी छतमा यात्रु राख्ने, हेलमेट नलगाउने, साईट लाईट, हेडलाईट नराखेका, लाईसेन्स, बिलबुक साथनमा नराखेका सवारी चालकनै कार्वाहिको भागिदार बन्ने गरेको छन् । चालु आर्थिक बर्षमा मात्रै १२ हजार ५ सय ९४ वटा सवारी चालकलाई कार्वाहि गरिएको बताईएको छ । गत आर्थिक बर्षको कार्वाहि संख्या भन्दा झन्डै १० हजार बढी हो । गत आर्थिक बर्षमा २ हजार २ सय ७१ सवारी चालकलाई कार्वाहि गरिएको थियो ।

जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यँलय सुर्खेतले बुधबार पत्रकार सम्मेलन गरी ट्राफिक प्रहरीको गतिविधि, कार्वाहि, राजश्व, सवारी दुर्घटनाका बारेमा जानकारी गराईएको थियो । सवारी चेकजा“च तथा कार्वाहिमा तिव्रता दिएपछि राजश्व संकलनमा समेत उल्लेख्य बृद्धि भएको छ ।

गत आर्थिक बर्षमा २ हजार २ सय ७१ सवारी चालकलाई कार्वँहि गरी २ लाख १० हजार ९ सय राजश्व संकलन भएको जनाईएको छ । चालु आर्थिक बर्षमा भने १२ हजार ५ सय ९४ सवारी चालकलाई कार्वाहि गरी १३ लाख ६५ हजार ५ सय ७५ रुपैया“ राजश्व संकलन भएको जनाईएको छ । पौषदेखि बैशाख सम्म चार महिनामा मात्रै १० हजार ३ सय ८४ सवारी चालक कार्वाहि गरी ११ लाख १७ हजार ५ सय रुपैया“ राजश्व संकलन भएको जनाईएको छ ।

त्यसैगरी सवारी दुर्घटनातर्पm गत आर्थिक बर्षमा ७० वटा सवारी दुर्घटनामा परी १९ जनाको मृत्यु भएको थियो । चालु आर्थिक बर्षमा ५३ वटा सवारी दुर्घटनामा परी १५ जनाको मृत्यु हुनुका साथै ७७ जना घाईते भएको ट्राफिक प्रहरी प्रमुख प्रहरी निरिक्षक सापकोटाले जानकारी दिए । वीरेन्दं्रनगरका यरीचोक, घण्टाघर चोक, नेताचोक सवारी दुर्घटनाबढी हुने स्थान भएको जनाइएको छ । 

आफ्नो कार्यकालमा सक्रियता पूवर्क काम गरेको प्रहरी निरीक्षक सापकोटाले बताए । उनले भने ‘मेरो कार्यकालमा ट्राफिक प्रहरीका लागि पर्याप्त सामाग्री समेत व्यवस्था गरेको छु ।’ जिल्लास्थित विभिन्न उद्योगी, व्यवसायीहरुसंग समन्वय गरी ज्याकेट, दुई वटा साईकल, विभिन्न १६ वटा स्थानमा ट्राफिक सचेतना बोर्ड, मंगलगडी चोकमा ट्राफिक बिट स्थापना गरिएको जनाईएको छ । त्यसैगरी फ्रिज, बन्च, टेबुल, कुर्ची, ट्राफिक सचेतना पर्चा, पम्पलेट तयार गरिएको समेत प्रहरी निरिक्षक सापकोटाले बताए । 

ट्राफिक प्रहरीले सुर्खेत–जुम्ला सडक खण्डलाई मध्यनजर गरी पश्चिम बड्डीचौरमा प्रहरी सहायक निरिक्षक कुलबहादुर रानाभाटको नेतृत्वमा ट्राफिक विट स्थापना गर्ने तयारी भएको बताईएको छ । सर्लाहीबाट सुर्खेत आएका ट्राफिक प्रहरी प्रमुख प्रहरी निरिक्षक सापकोटाले आफ्नो चार महिने कार्यकालमा उल्लेख्य काम गरेको दावि गरेका छन् ।

कार्वाहि, राजश्व, दुर्घटना विवरण

आ.व. २०६६÷०६७ आ.व. २०६७÷०६८ आ.व. २०६८÷०६९

कार्वाहि संख्या २,६०० २,२७१ १२,५९४

राजश्व संकलन १,४०८००।– २,१०,९००।– १३,६५,५७५।–

सवारी दुर्घटना ६१ वटा ७० वटा ५३ वटा

मृत्यु २० जना १९ जना १५ जना

जातिय संघीयतामा मिनि जनमत संग्रह

हिमा उपाध्याय

सुर्खेत, २ जेठ ।

संयुक्त संघर्ष समिति सुर्खेतले मंगलबार वीरेन्द्रनगरमा नमूना मिनि जनमत संग्रह गरेको छ । जातिय आधारमा संघीयतामा जान हुन्छ वा हु“दैन भन्ने विषयमा जनमत बुझने उद्देश्यले नमूना जनमत गरिएको हो । ब्राहमण, क्षत्री, दलित, दशनामी लगायतको संयक्त संघर्ष समितीले उक्त कार्यक्रम गरेको हो । वर्तमान परिवेशमा नेपालमा जातीय राज्य चाहिन्छ वा चाहिदैन भन्ने विषयमा नमूना जनमत संग्रह गरेको छ । 

सुर्खेत उपत्यका विभिन्न आठ स्थानमा मत संकलनका लागि मत पेटीका राखिएको थियो । वीरेन्द्र चौक, मंगलगढी चौक, ऐरी चौक (बौद्धचोक), कालुङचौक, घण्टाघर चौक, बाङ्गेसीमल चौक, एयरपोर्टचौक, धुलियाविट चौक, लगायतका स्थानहरुमा मतदान गरिएको हो । 

जनमत संग्रह विहान दश वजे देखि वेलुका चार वजे सम्म गरिएको थियो । संघर्ष समिति केन्द्रिय कार्यसमिति काठमाण्डौंको पे्रषित पत्र अनुसार  जनमत संग्रह गरेको संघर्ष समिति सुर्खेतले बताएको छ । संघर्ष समितिले यस अघि जातीय आधारमा राज्य पूनर्संरचना गरिएमा देश विखण्डन हुने भन्दै बन्द लगायतका दविभिन्न संघर्षका कार्यक्रमहरु गर्दै आएको थियो । समितिले बैशाख २९ र ३० गते बन्द आव्हान गरेका थियोे । आठ स्थानबाट संकलन गरिएको मत सर्वेक्षणमा धेरैले जातिय आधार संघियतामा जान नहुने मत जाहेर गरेका छन् ।

आठ स्थानबाट संकलन गरिएको मत परिणाम नेपाल पत्रकार महासंघ शाखा सुर्खेतमा गणना गरिएको थियो । पत्रकार महासंघ शाखा सुर्खेतका अध्यक्ष दुर्गा थापालाई निर्वाचन अधिकृत तोकिएको थियो । संयुक्त संघर्ष समितिले गरेको मत सर्वेक्षणमा कुल चार हजार एक सय ४६ मत खसेको थियो ।

जातिय आधारमा संघियता चाहिन्छ भन्दै २ सय ९४ मतखसेको र जातिय आधारमा संघियता चाहि“दैन भन्दै ३ हजार ८ सय ३४ मत खसेको र  १८ मत बदर भएको निर्वाचन मण्डलले जानकारी दिएको छ । जातिय आधारमा संघियता आवश्यक नभएको धेरैको मत रहेको आयोजकले जनाएका छन् ।

मतपरिणाम घोषणा कार्यक्रममा बोल्दै क्षत्री समाजका केन्द्रीय सदस्य प्रेमप्रकाश खड्काले जातिय आधारमा संघियतामा जान नहुने बताए । उनले भने ‘जातियताले देश कम्जोर हुन्छ । बाहय शक्तिले हस्तक्षप गर्छ त्यसैले जातिय संघियता देशका लागि उपयुक्त छैन् ।’ संघर्ष समितिका संयोजक ललित भट्टराईको अध्यक्षतामा मतपरिणाम सार्वजनिक कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियो ।

संयुक्त संघर्ष समिति सुर्खेतले बुधबार अन्तरक्रिया कार्यक्रम आयोजना गर्ने भएको छ । (क्षत्री, ब्राहमण, दशनामी, ठकुरी र दलित) जातिलार्य आदिवासीमा सूचीकृत गर्ने र जातिय राज्य बनाईनुहु“दैन । जिल्ला स्थित सम्पूर्ण अधिकारकर्मी, राजनीतिक दलका प्रमुख तथा प्रतिनीधिहरु सहभागिताका लागि अनुरोध गरिनेछ ।

कर्णालीमै महासंघको पहिलो भवन बन्ने

देउलासिंह ठकुरी 

कालीकोट १ जेठ । 

नेपाल पत्रकार महासंघ कालीकोट शाखाको भवन सोमवार शिलन्यास गरिएको छ । बिकट कर्णाली अञ्चलमै पहिलो भवनको रुपमा निमार्ण हुन् लागेको भवनको शिलन्यास महासंघ केन्द्रीय सदस्य एवंम मध्यपश्चिमाञ्चल संयोजक सुर्यमणी गौतमले गरेका हुन् । 

जिल्ला विकास समितिको कालीकोटको पा“च लाख अनुदानमा कालीकोट शाखाले निर्माण कार्य सुरुवात गरेको छ । शिलान्यास कार्यक्रममा महासंघ केन्द्रीय सदस्य गौतमले कर्णाली अञ्चलमै पहिलो भवन वनाउने अभियान यस शाखाले थालेकोमा धन्यवाद दि“दै भवन निर्माणमा लाग्ने थप रकमको लागि केन्द्र तथा विभिन्न निकायमा पहल गर्ने प्रतिवद्धता ब्यक्त गरेका छन् । 

कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि समेत रहेका संयोजक गौतमले पत्रकार शिसाको घरभित्र वसेका हुनाले सवैका समस्याहरु उजागर गर्ने वताए । साथै उनले पत्रकारहरु साझ भएकाले आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्व बिर्सन नहुने समेत धारणा राखे । महासघं कालीकोटका अध्यक्ष कालीवहादुर मल्लको सभापतित्वमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख जिल्ला अधिकारी जगतवहादुर बस्नेत, एनेकपा माओवादीका कर्ण भण्डारी, कांग्रेसका अम्मवहादुर शाही र एमालेका तुलाराज बिष्टले पत्रकार राज्यका चौथो अंग भएकाले उनीहरुले थालेका अभियानमा सवैले साथ दिनुपर्ने कुरा राखे । 

साथै उनीहरुले महासंघको भवन निमार्णका लागि आवश्यक रकम उपलब्ध गराउने पहल गर्ने समेत प्रतिवद्धता जनाएका छन् ।  जिल्ला स्थित राजनीतिक दल, सरकारी एवंम गैरसरकारी कार्यालय प्रमुख, सुरक्षा निकायका प्रमुख , पत्रकारहरुको सहभगिता रहेको कार्यक्रममा शाखाका उपाध्यक्ष देउलासिंह ठकुरीले स्वागत मन्तव्य राखेका थिए  । 

पुल निर्माणमा ढिलाई, 

समन्वयनै छैन् ः शान्ति समिति

दीपक बुढा÷हिमा उपाध्याय

सुर्खेत, १ जेठ । 

धलियाविट–भेडाबारी सडक खण्डमा निर्माणाधिन दुई वटा बेलिव्रिज पुल निर्माणमा ढिलाई हुने भएको छ । ठेकेदार कम्पनी मार्फत सडक निर्माणको जिम्मेवारी पाएको सडक डिभिजन कार्यालयको बेवास्ताका कारण पुल निर्माणमा ढिलाई हुने भएको हो ।

शान्ति तथा पुनर्निर्माण मन्त्रालयको सहयोगमा दुई वटा चालु आर्थिक बर्षभित्र निर्माण गरी सक्नेगरी सम्झौता भएको थियो । डिभिजन कार्यालय प्रमुख सुर्यबहादुर भाट अधिकांश सयम राजधानीमै विताउने भएकाले पुल निर्माणमा ढिलाई भएको हो ।

कनकाई–मल्ल–जे.भि निर्माण कम्पनीले झुप्रा खोलामा र चिङगाड खोलामा दुई वटा पुल २०६९ जेठ १५ गतेभित्र निर्माण गरिसक्ने सम्झौता गरेको थियो ।  कार्यप्रगतिका विषयमा स्थानीय शान्ति समिति सुर्खेतको अगुवाईमा अनुगमन गरिएको छ ।  समितिका पदाधिकारी, संचारकर्मी सहितको टोलीले स्थलगत अवलोकन गरेको छ । झुप्रा र चिङगाड खोलामा चालु आर्थिक बर्षभित्र दुई वटा पुल निर्माणाधिन अवस्थामा रहेका छन् । अनुगमनका क्रममा डिभिजन कार्यालयको लापर्वाहिका कारण पुल निर्माणमा ढिलासुस्ती भएको स्थानीयबासीन्दाले बताएका छन् ।

२०६९ जेठ १५ गतेभित्र निर्माण सम्पन्न गर्नेगरी कनकाई–मल्ल–जे.भि. निर्माण कम्पनीले जिम्मेवारी लिएका थिए । हाल सम्म ५० प्रतिशत मात्रै काम सकिएको र सम्झौता अनुसार काम पुरा नहुने निर्माण कम्पनीका प्रतिनीधि दुर्गा नगालले बताए । 

झुप्रा खोला पुलका लागि १ करोड ९७ लाख र चिङगाड खोलाको पुल निर्माणमा ३ करोड ७५ लाख बजेटमा ठेक्का स्वीकृत भएको छ । सडक डिभिन कार्यालय सुर्खेतले शान्ति समितिसंग कुनैपनि समन्वय नगरी काममा लापर्वाहि गरेको बताईएको छ ।

नेकपा एमाले जिल्ला कमिटी सदस्य तथा शान्ति समिति सचिवालय सदस्य धुर्वकुमार शाहीले डिभिजन कार्यालय प्रमुखको बेवास्ताका कारण निर्माण कार्यमा ढिलाई भईरहेको बताए । उनले भने –‘कार्यालय प्रमुख सुर्खेत वस्नुपर्नेमा अधिकांश समय राजधानी जान्छन् । शान्ति मन्त्रालयबाट आएको बजेटमा स्थानीय शान्ति समितिसंग कुनै समन्वय छैन् ।’

स्थानीय शान्ति समितिले जिल्लामा मासिक रुपमा समन्वय बैठकमा खवर गर्दा समेत कार्यालयको तर्फबाट कोही पनि हाल सम्म उपस्थित नभएको बताए । त्यसैगरी नेपाली कांग्रेसका नेता तथा शान्ति समितिका सचिवालय सदस्य अनन्त पौडेलले सडक डिभिजन प्रमुखले शान्ति समितिलाईनै वाईपास गरेको बताए ।

‘समन्वय र अनुगमनको जिम्मेवारी शान्ति समितिलाई छ तर डिभिजन कार्यालय प्रमुख भने आफूखुशी काम गरिरहेका छन् । सचिवालय सदस्य पौडेलले भने–‘जिल्लाको विकास निर्माणमा खेलबाड भैरहेको छ ।’ सोही सम्बन्धमा सडक डिभिजन कार्यालय प्रमुख सुर्यबहादुर भाटलाई फोन सम्पर्क गर्दा सम्पर्क हुन सकेन । 

सम्झौता मितिभित्र पुल निर्माण हुने निश्चित नभएपछि त्यस क्षेत्रका स्थानीयबासीन्दाहरु आक्रोशित बनेका छन् । सुर्खेत क्षेत्र नं. १ र २ का धेरै गाविसका हजारौं स्थानीयबासीन्दाहरुको आवत जावतमा समस्या हुने भएको छ । उक्त आयोजनाको अनुगमन तथा समन्वयको जिम्मेवारी स्थानीय शान्ति समितिलाई दिएको भएपनि सडक डिभिजनले वेवास्ता गरेको शान्ति समितिका संयोजक मोहन थापाले बताए ।

हिरासतमा रहेका थुनुवाको मृत्यु, 

अधिकारकर्मीले छानविन गर्ने

सुर्खेत, १ जेठ । 

बलात्कारको आरोपमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतको हिरासतमा रहेका एक थुनुवाको ज्यान गएको छ । जवरजस्ती करणीको आरोपमा बैसाख १४ गते प्रक्राउ परेका वीरेन्द्रनगर–१२ नेवारेका राजकुमार गन्द्रमाको ज्यान गएको हो । आइतबार राती एक्कासी बिरामी परेका गन्द्रमालाई उपचारका लागि क्षेत्रीय अस्पताल लगेपछि अस्पतामै ज्यान गएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले जनाएको छ । 

प्रहरीले दमका बिरामी समेत रहेका गन्द्रमालाई अप्ठेरो भएपछि अस्पताल भर्ना गरिएको र अस्पतालमै ज्यान गएको बताएको छ । तर गन्द्रमालाई आफन्त नन्दबहादुर सारुलगायतले कुटपिट गरेको र प्रहरीलाई पक्राउ गर्न लगाएको आरोप उनीहरुले लगाएका छन् । 

दाजुलाई पक्राउ गरेको भोलिपल्टमात्रै प्रहरीले पक्राउ गरेको थाहा भएको मृतक गन्द्रमा भाई धनबहादुर गन्द्रमाले बताए । उनले प्रहरीले भेट गर्नपनि नदिएको जनाए । दाजु विरामी हु“दा कुनै खबर नगरेको प्रहरीले मृत्यु भइसकेपछि पनि विरामी भेट्न जाउ“ भनेर ढा“टेको धनबहादुरको भनाई छ  । 

भाई धनबहादुर आफ्नो दाजुलाई विना आरोपमा जबर्जस्ती करणीको अभियोग लगाइएको आरोप पनि लगाएको बताईएको छ । भारतबाट गत बैशाख १० गते घर आएका राजकुमार ज्याला मजदुर गर्दै परिवार पाल्दै आएका थिए । पक्राउ गर्न लगाउने नन्दबहादुर सारुले बेस्सरी कुटेको र प्रहरीले पनि अनुसन्धानका क्रममा कुटेपछि दाजुको मृत्यु भएको उनको आरोप छ । 

मृतक गन्द्रमा पत्नि लिला गन्द्रमाले पनि कुटपिटकै कारण आफ्नो पतिको मृत्यु भएको दावी गरिन । प्रहरीले तनावको रोग लागेको भनेतापनि राजकुमारलाई कहिल्यैपनि त्यस्तो रोग नभएको उनले बताईन । प्रहरीले पक्राउ गरेर हिरासतमा ल्याएको र बैशाख २२ गते भेट्न आउ“दा प्रहरीले भेट्न नदिएको उनको भनाइ छ । विरामी हु“दापनि प्रहरीले खबर नगरेको बताउ“दै उनले मृत्यु भएपछि मात्रै खबर गरेको बताईन । 

नन्दबहादुर सारुले राजकुमारलाई गांउकै एक युवतीलाई जबर्जस्ती करणीको आरोप लगाई कुटपिट गरेको, कपाल चारपाटे मुडेको, जुत्ताको माला लगाएको हु“दा उसलाई कारबाही नगर्दासम्म शव नउठाउने मृतककी श्रीमति लिला को भनाई छ । घटनाको छानविन नभएसम्म र नन्दबहादुरलाई कारबाही नभएसम्म शव नउठाउने बताउ“दै उनले यसमा प्रहरी पनि दोषी भएको उल्लेख गरिन । नन्दबहादुर र राजकुमार आफन्त पर्दछन् । 

जबर्जस्ती करणीको आरोपपनि गलत भएको आफन्तहरुले जनाएका छन् । व्यक्तिगत रिसीवीलाई जबर्जस्ती करणीको आरोप लगाइएको बताउ“दै उनीहरुले नन्दबहादुरलाई कारबाही गर्न माग गरेका छन् । व्यक्तिगत रिसीवि सा“धेर राजकुमारलाई कुटपिट गरेको स्थानीय जमुना मन्दिरले बताइन । पारिवारिक रिसिवीले गर्दा जबर्जस्ती करणीको आरोप लगाई कुटपिट गरेको र प्रहरीलाई पक्राउ गर्न लगाउने नन्दबहादुरलाई कारबाही हुनुपर्ने माग अन्य आफन्तहरुको रहेको छ । क्षेत्रीय अस्पतालले भने अहिलेसम्म पोष्टमार्टम नभइसकेकाले ज्यान जानुको कारण भन्न नसकिने बताएको छ । गन्द्रमाको मुखबाट फिंज निस्किएको बताइएको छ । उपचार गर्दासम्म आफन्तलाई खबर नगरेको र मृत्यु भएपछि मात्रै राती साढे १२ बजे खबर गरिएकोमा आफ्न्तजनहरुले आक्रोशित बनेका छन् । 

छानविन गर्न समिति

घटनापछि जिल्ला स्थित मानव अधिकारबादी संघ संस्थाका प्रतिनीधिहरुले घटनाको स्वतन्त्र छानविन गर्ने भएका छन् । मानवअधिकारकर्मीहरुले घटनामा प्रहरीको चरम लापरबाही भएको ठहर गरेका छन् । मानवअधिकार तथा शान्ति समाज, इन्सेक, मानवअधिकार एलाइन्स, पुनरावेदन वार, जिल्ला वार, महिला मानवअधिकार रक्षक संजाल, मानवअधिकार संगठन, मानवअधिकार तथा जनउत्थान केन्द्र, ल्याक र एड्भोकेसी फोरमले संयुक्त विज्ञप्ति प्रकाशित गरी हिरासतमा अभियुक्तसंग परिवारलाई भेट्न नदिइएको, विरामी भएको बेला परिवारलाई जानकारी नगराएकोले प्रहरीको चरम लापरबाही भएको आरोप लगाइएको छ । साथै घटनाको सत्यतथ्य छानविन गर्न माग गरी पीडित पक्षलाई उचित क्षतिपूर्ति र राहत दिनपनि माग गरिएको छ । 

यस्तै उक्त घटनाको छाननिव गर्न मानवअधिकार तथा शान्ति समाजका अध्यक्ष पार्वती गिरीको संयोजकत्वमा ५  सदस्यीय छानविन टोली गठन गरिएको छ । समितिमा इन्सेकका दुर्गा थापा, टिकाराम आचार्य,  सुशील शर्मा, नरेशसिंह थापा र दुर्गा सापकोटा रहेका छन् । समितिले ५ दिनभित्र छानविन गरी प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ ।

कुहिएको चामलबारे छानवीन शुरु,

रामकुमार शाही

 २९  वैशाख, जाजरकोट । 

       नेपाल खाद्य सस्थान अञ्चल कार्यालय नेपालञ्जले जाजरकोटका लागि पठाएकोे चामल कुहिएको सार्वजनिक भएपछि छानविनका लागी संस्थानको केन्द्रिय कार्यालय काठमान्डौबाट एक टोली जाजरकोट आईपुगेको छ । खाद्य संस्थानको गुणस्तर नियन्त्रण ईकाइ प्रमुख नवराज उपाध्याय र बरिष्ठ गुणनियन्त्रण अधिकृत कमल श्रेष्ठ शुक्रवार चामलको नमुना परिक्षणका लागी जाजरकोट आईपुगेका हुन ।

खाद्य संस्थानले जाजरकोटमा कुहिएको चामल पठायो भन्ने समाचार सार्वजनिक भएपछि सत्यतथ्य पत्ता लगाउन छानवीन टोली जाजरकोट आएको हो । टोलीले चामलको नमुना समेत संकलन गरेको छ । ‘अञ्चल कार्यालय नेपालगञ्चले पठाएको २ सय ३० क्वीन्टल चामल सवै सडेको अवस्थामा पाईयो गुणस्तर नियन्त्रण ईकाइ प्रमुख नवराज उपाध्यायले भने –चामल खानै नमिल्ने गरी सडेको पाईयो यस्तो चामल पठाउनुपर्ने चामल होईन ।’ अञ्चल कार्यालयको गल्तीले उक्त कार्य भएकाले चामलको ल्याव परीक्षण गर्ने र नेपालगञ्ज अञ्चल कार्यालयको गोदामको समेत निरीक्षण गरिने उनले बताए । कुहिएको चामल पठाउने कार्यमा संलग्न जो सुकैलाई कडा कारवाही हुने प्रमुख उपाध्यायले बताए । उनले उक्त चामल विक्रि वितरणमा समेत रोक लगाईएको बताए । उनले भने–‘उपभोक्ताको स्वास्थ्य प्रति हामी गंभिर छौ कसैले पनि खेलवाड गर्न मिल्दैन ।’  तीन वर्ष अघि प्याकि¨ गरेर पठाइएको चामल कुहेको भन्दै जिल्ला खाद्य व्यवस्था समितिको हालै वसेको वैठकले समेत चामल फिर्ता गर्ने निर्णय गरेको थियो ।

सस्थानले चालु आवको स्वीकृत कोटा अनुसार कुमाखीमाई ढुवानी सेवाका प्रोपराईटर टीकाराम वली मार्फत पठाएको चामल कुहिएको भन्दै स्थानीयले  विरोध जनाएका थिए ।  वोरा फुटेर वाहिर पोखिएका चामल  गनाउन थालेपछि कुहेको चामल पठाएको रहस्य खुलेको थियो  । तीन चार वर्ष अघि प्याकिंग गरेका चामल नेपालगन्ज स्थित सस्थानको क्षेत्रिय कार्यालयले  कतै काम नलाग्ने भएपछि जाजरकोट पठाएको  वताइएको छ ।                

जिल्लामा कुहेको चामल पुगेपछि  उपभोक्ता हित संरक्षण मन्च जाजरकोटले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा उजुरी दिएको थियो ।  स्थानीयको उजुरीका आधारमा छानवीन गरि पुरै चामल फिर्ता गर्ने निर्णय गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी गोविन्दप्रसाद रिजालले वताए । उनले  भने–‘कुनै पनि काममा प्रयोग गर्न नमिल्ने अवस्थामा पुगेको  चामललाइ  जतावाट आएको हो उतै फर्काउने निर्णय गरिएको छ ।’ यता खाद्य संस्थान जाजरकोटका निमित्त कार्यालय प्रमुख रामप्रसाद पौडेलले कुहिएको चामल कार्यालयले नबुझेको र चलानी पनि नदिएको बताए ।

  दुई बर्ष अघि विश्व खाद्य कार्यक्रमको कुहिएको चामलका कारण जाजरकोटमा झाडापखाला फैलिएको थियो ।

भदौदेखि विद्यालयमा तालाबन्दी, प्र.अ. सदरमुकाम

हिमा उपाध्याय

सुर्खेत, बैशाख ३० ।

पश्चिम लगामको नेपाल राष्ट्रिय उच्च माध्यामिक विद्यालयमा २०६८ भदौंदेखि विद्यालयमा तालाबन्दी भएको थियो । विद्यालय शिक्षक नियुक्ति, विद्यालय आयव्यय, पठन पाठनमा अनियमितता भएको भन्दै विद्यार्थी र अभिभावकले विद्यालयमा तालाबन्दी गरेका थिए ।

लामो समय सम्मपनि विद्यालय प्रशासनले विद्यार्थी, अभिभावकका मागका सम्बन्धमा चासो नदेखाउ“दा विद्यालयमा लगाईएको ताला खुलेको छैन् भने बार्षिक परीक्षाको नतिजा समेत प्रकाशित नहु“दा विद्यार्थीहरु अन्यौलमा परेका छन् । विद्यालयका प्रद्यानाध्यापक नरबहादुर वान्तोला अधिकांश समय सदरमुकाम वीरेन्द्रनगरमा हुने गरेका छन् । 

समयमै परिक्षाफल प्रकाशित नगरेको भन्दै जिल्ला शिक्षा कार्यालय सुर्खेतले प्रद्यानाध्यापक वान्तोलासंग स्पष्टिकरण माग गरिएको थियो । स्पष्टिकरण दिन आएका प्र.अ. वान्तोला एक हप्तादेखि वीरेन्द्रनगरमै छन् तर उनलाई विद्यालयमा छलफल गराई समस्या समाधान गर्ने तर्फ कुनै चासो छैन् ।

‘विद्यालयको समस्याका बारेमा विद्यालय प्रशासन गम्भिर छैन् । लामो समयदेखि विद्यालय बन्द छ विद्यार्थीहरुको भविष्य अन्यौलमा परेको छ’ एक अभिभावकले भने ‘प्र.अ. भने अधिकांस समय सदरमुकामतिरै हुन्छन् ।’ जिल्ला शिक्षा कार्यालय सुर्खेतले उपसचिव भक्तबहादुर खड्काको संयोजकत्वमा छानविन गठन गरेको छ ।

विद्यालयको पढाई नभएको, शिक्षक नियुक्ति, आर्थिक हिनामिनाका विषयमा विवाद उत्पन्न भएकाले १५ दिनभित्र छानविन गरी प्रतिवेदन तयार गर्ने जिम्मेवारी तोकिएको छ । समिति गठन भएको करिव दुई हप्ता वितिसक्दा पनि समितिको औपाचारीक बैठक बाहेक अन्य केहि काम हुन सकेको छैन् ।

छानविन समितिका संयोजक खडकाले भने ‘समितिका साथीहरु दुई पटक बैठक बसिसकेका छौं । स्थानीय स्तरमा पुगेर छानविन गर्ने जिम्मेवारी छ तर हामी जान सकेका छैनौं’ उनले भने ‘स्थानीय स्तरमा शिक्षकका संघ संगठनहरु मार्फत विद्यालय खुलाउने पहल भैरहेको छ ।’

छानविन समितिमा नेपाल राष्ट्रिय शिक्षक संगठन सुर्खेतका अध्यक्ष शिवप्रसाद उपाध्याय, नेपाल शिक्षक संघका अध्यक्ष पदमप्रसाद गौली, अखिल नेपाल शिक्षक संगठनका अध्यक्ष रघुविर वि.क., लेखापाल तिलक सोमै र विद्यालय निरिक्षक नरेश भट्टराई सहित रहेका छन् ।

विद्यालयमा तालाबन्दी भएपछि लामो समय सम्म विद्यालयका पठन पाठन समेत प्रभावित भएको थियो । विद्यालयको विवाद बढ्दै जान थालेपछि शिक्षकहरु समेत विद्यालयमा देखापर्न छोडेको जनाईएको छ ।  चैत्र महिनाको मसान्त भित्र बार्षिक परीक्षाफल प्रकाशित र बैशाख पहिलो सातादेखि विद्यार्थी भर्ना अभियान संचालन गर्ने गरिन्छ तर भर्ना अभियान चलिसक्दा पनि विद्यार्थीहरुले नतिजा पाउन सकेका छैनन् । नया“ विद्यार्थी भर्ना समेत प्रभावित भएको छ । 

विद्यालयमा उत्पन्न विवादका कारण विद्यालय प्रशासनमा तालाबन्दी गरिएको छ । तालाबन्दी भएको भन्दै विद्यालय प्रशासनले बार्षिक परीक्षाको परिक्षाफल प्रकाशित गरेको छैन् । बार्षिक परिक्षाको परिक्षाफल प्रकाशित नहु“दा विद्यार्थीहरु अन्यौलमा परेका छन् । विद्यालय व्यवस्थापन समिति, प्रधानाध्यापकको लापर्वाहिका कारण विद्यार्थीको भविष्य अन्यौलमा परेको छ ।

विद्यालयका प्रधानाध्यापक नरबहादुर वान्तोलाले शिक्षकहरुले मूल्याङ्न रिर्पोट नदिएको र प्रशासनमा तालाबन्दी भएकाले परिक्षाफल प्रकाशित गर्न समस्या भएको बताए । उनका अनुसार कक्षा–१,२,३ र ८ को मात्रै परीक्षाफल प्रकाशित गरिएको छ । कक्षा–१ देखि १० सम्म मावि तहमा पा“च सयबढी विद्यार्थीहरु अन्यौलमा परेका छन् । विद्यार्थी र अभिभावकले विद्यालयको आय व्यय विवरण सार्वजनिक गर्नुपर्ने, शिक्षक नियुक्तिमा पारदर्शिता अपनाउनुपर्ने माग, प्रधानाध्यापक र विव्यसले गरेका गलत निर्णय सच्च्याईनुपर्ने माग राख्दै तालबन्दी गरिएको हो । 

विद्यालयको समस्या समाधान गरी ताला खोल्न शुक्रबार सर्वदलिय, सर्वपक्षिय भेला राखेपनि कुनै निस्कर्षमा नपुगेको विद्यालय व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष मायाराम जैसीले बताए । ३ बर्षदेखि विद्यालयको आय व्यय सार्वजनिक गरिएको छैन् । सोही विद्यालयमा प्राचार्य नरबहादुर वान्तोला र उनका नातेदार पर्न मिनबहादुर वान्तोला, डम्मर वान्तोला, लालबहादुर वान्तोला, नवल वान्तोला, भिष्म वान्तोला, हिरासिं वान्तोला, नगेन्द्रबहादुर वान्तोला, दिपक वान्तोला, आशाराम वान्तोला, रुद्र जैशी, टोपबहादुर वान्तोला, राजेन्द्र वान्तोला, गोपाल वान्तोला, हेमेन्द्र वान्तोला सहितको समूहले अनेरास्ववियुमा आवद्ध विद्यार्थीहरुमाथी आक्रमण गरेको जनाईएको छ ।

उच्च माविका विद्यार्थीहरुमाथी आक्रमण हुन थालेपछि विद्यार्थीहरु सुरक्षाको माग गर्दै सदरमुकाम आएका थिए । नेपाली कांग्रेस निकटका युवाहरुले एकाएक विद्यार्थीमाथी कुटपिट गर्नुका साथै छात्राहरुमाथी दुव्र्यवहार गर्नथालेपछि उनीहरु सुरक्षाको माग गर्दै सदरमुकाम आएका थिए । 

फागुन–२४ गते राती नेपाली कांगे्रस निकटका हर्कहादुर वान्तोला, रमेश बुढा सहितको युवाहरुले छात्रावासमा रहेका छात्राहरुमाथी दुव्र्यवहार गरेका थिए । दुव्र्यवहार गर्नआएका युवाहरुबाट उम्किन सफल छात्राहरुको विषयमा कुरा उठेपछि विद्यार्थी र ती युवाहरुवीचमा विवाद बढेको थियो । छात्राहरुले उक्त घटनाका विषयमा फागुन २५ गते विद्यालय प्रशासनमा निवेदन दर्ता गरेका थिए । निवेदनको वेवास्था गरेपछि विद्यार्थीहरु आक्रोषित बने । आक्रोषित विद्यार्थीले विद्यालयमा समेत तालाबन्दी गरेका थिए  ।